Een initiatief van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik

Interview: Ahmet Azdural en Sabri Bagci

Geplaatst op 15 januari 2013

Zorgverleners moeten dichter bij de mensen gaan staan

Er moet meer aandacht komen voor andere culturen in de zorg. Niet alleen voor de Turkse cultuur en gewoonten, maar ook voor andere migranten. Dat zeggen Ahmet Azdural, directeur van Stichting Inspraakorgaan Turken in Nederland (IOT) en Sabri Bagci, voorzitter van de Turkse Ouderen Federatie (TOF). 'Het gaat maar om kleine aanpassingen, waardoor je bestaan veel meer betekenis krijgt.'
 

'Laat ik heel duidelijk zijn', zegt Sabri Bagci. 'Ik ben tégen aparte bejaardentehuizen voor Turken. Maar er moet meer aandacht komen voor de gewoontes, Turks eten, en bidden.' Dat vindt ook Ahmet Azdural. 'Dit is aandacht die oudere mensen nodig hebben. Zij willen zich thuis voelen, vertrouwen hebben.' Turkse migranten staan heel sceptisch tegenover het wonen in een verpleeg- of verzorgingshuis, er heerst een taboe op. 'Het duurde een half jaar voordat we mijn schoonmoeder konden overtuigen dat mijn schoonvader betere zorg kreeg in het bejaardentehuis en dat het ook voor haar beter was', zegt Sabri. Om de zorg te verbeteren, moet de zorg ook toegankelijker worden. Aandacht voor cultuur en afkomst is daarbij volgens hem noodzakelijk. Vooral ook omdat de zorgbehoeftes steeds meer divers worden.

Zorg door de kinderen

In Nederland wonen ongeveer 450.000 mensen met een Turkse komaf. Als er zorg nodig is, dan worden eerst de kinderen gebeld. 'Dat spreekt voor zich, dat is normaal', zegt Ahmet. 'Kinderen', zegt Sabri, 'dat is je oudedagsvoorziening.' Niet alleen vanwege de taal spelen kinderen een grote rol bij de zorg voor hun ouders. Ahmet: 'Turkse migranten hebben een enorme informatieachterstand. Ze zijn niet bekend met de regelgeving, begrijpen het vaak niet en zijn dus afhankelijk van hun kinderen.' Artsen spelen ook een grote rol bij het verkleinen van de informatieachterstand. Ahmet ziet in de praktijk dat ze te weinig aandacht besteden aan de achtergrond van hun patiënt. 'Je hebt tien minuten, maar als je ouder bent, en je spreekt de taal niet goed, dan is dat te weinig.' Volgens hem voelen Turkse patiënten zich dan ook opgejaagd, en durven niet door te vragen als ze niet goed begrijpen wat de dokter zegt.

Zorg in Turkije

Een ander probleem is dat Turkse migranten veel tussen Nederland en Turkije 'pendelen.' In Turkije is de zorg van een hoge kwaliteit, goed geregeld, en veel goedkoper. Sabri: 'Ik zou in Nederland voor het behandelen van mijn tanden €1000,- kwijt zijn. In Turkije heb ik 400 lira, zo'n 200 euro betaald.' Daarnaast krijg je makkelijker medicijnen die in Nederland alleen op recept te krijgen zijn. En veel Turkse migranten verblijven lang in Turkije, en gaan daar dus ook naar de dokter. 'Je ziet dan dat de Turkse dokter een andere diagnose stelt, andere medicijnen voorschrijft. Terug in Nederland vraagt de arts daar niet naar, en de patiënt vertelt het niet', zegt Ahmet. Hij vindt het een groot probleem en drukt Turkse migranten op het hart om aan de artsen precies te vertellen wat ze slikken.

Dichterbij mensen staan

Volgens Sabri is het erg belangrijk dat er meer Turken een beroep kiezen in de zorg. TOF en IOT besteden daar veel aandacht aan. 'Er zijn bijna geen zorgverleners met een Turkse komaf, terwijl dat wel helpt om de zorg toegankelijker te maken.' Ook al spreken bijvoorbeeld veel Turkse mensen Nederlands, als ze ouder worden, gaan ze weer veel meer hun moedertaal spreken. Het is dan veel prettiger en beter als je verzorgd wordt door iemand die je begrijpt. Kinderen doen wat ze kunnen, maar weten natuurlijk ook niet alles. 'De hele vensterbank van mijn moeder staat vol met medicijnen en ze weet zelf ook niet wat ze allemaal moet slikken en waarvoor. Het zou veel beter zijn als een zorgverlener die zij begrijpt haar kan helpen om de medicijnen ook goed te gebruiken', vindt Ahmet.

Preventieve zorg

Turkse migranten kennen ook de weg naar preventieve zorg onvoldoende. Slecht voor de gezondheid, en ook voor de portemonnee. 'Turkse mensen bewegen veel en veel te weinig', licht Ahmet toe. 'Veel kinderen kampen met overgewicht.' Overgewicht is een groot probleem omdat het op den duur onder andere diabetes en hart- en vaatziekten kan veroorzaken. Doordat er geen aandacht is voor preventieve zorg, krijgen mensen pas zorg als het al te laat is. Dan zijn ze al ziek, en kost het ook veel geld.

Voorlichting

Zowel TOF als IOT verzorgen daarom ook bijeenkomsten om voorlichting te geven over de zorg in Nederland. 'We zijn laatst benaderd door een Turkse cardioloog, die zich zorgen maakt over de vele mensen die hart- en vaatziekten hebben', zegt Sabri. Samen met hem willen ze nu een bijeenkomst organiseren. Daarnaast proberen ze problemen waar Turkse migranten mee te kampen hebben, op te lossen. Zo zijn veel Turken gedupeerd door een organisatie die het pgb-budget voor ze beheerde. Geld verdween in de zakken van deze organisatie, terwijl ondertussen de belastingdienst bij de nietsvermoedende mantelzorgers op de stoep stond. In het maandelijks blad Sözhakki staat ook veel informatie, onder andere over mantelzorg. Ahmet en Sabri doen er via hun organisaties veel aan om dichterbij 'hun' mensen te staan en de zorg voor hen te verbeteren. Nu de rest nog!